Shumë njerëz e lidhin mungesën e dëshirës dhe të kënaqësisë vetëm me lodhjen apo stresin e përditshëm. Por kur kjo gjendje zgjat për një kohë të gjatë, mund të jetë një shenjë se ankthi po ndikon më thellë te truri dhe mënyra se si përjetojmë emocionet.
Dikur një takim me miqtë, një shëtitje, muzika apo një aktivitet i preferuar sillnin gëzim. Sot, disa njerëz mund t’i kryejnë këto gjëra pa ndier të njëjtën kënaqësi si më parë. Kjo gjendje njihet si anhedoni dhe lidhet me humbjen e aftësisë për të përjetuar kënaqësi nga aktivitetet që dikur pëlqeheshin.
Ekspertët shpjegojnë se ankthi i vazhdueshëm mund të krijojë një rreth vicioz. Sa më shumë një person përjeton shqetësim dhe tension, aq më pak energji ka për aktivitetet që i sillnin kënaqësi. Në të njëjtën kohë, mungesa e momenteve pozitive mund të shtojë ndjenjën e zbrazëtisë dhe të përkeqësojë ankthin.
Anhedonia nuk është thjesht një humor i keq apo mungesë motivimi për disa ditë. Ajo mund të shfaqet në forma të ndryshme, nga humbja e interesit për hobet, sportin dhe shoqërinë, deri te mungesa e emocionit në marrëdhëniet personale apo aktivitetet e zakonshme.
Sipas studimeve, kjo gjendje mund të lidhet edhe me ndryshime në sistemet e trurit që ndikojnë te motivimi dhe shpërblimi. Dopamina luan rol në ndjesinë e kënaqësisë dhe motivimit, ndërsa serotonina ndikon në rregullimin e humorit. Në kushte stresi të vazhdueshëm, edhe hormoni i stresit, kortizoli, mund të ndikojë në funksionimin normal të këtyre mekanizmave.
Kur kënaqësia nga gjërat e zakonshme zvogëlohet, disa njerëz kërkojnë alternativa të shpejta për t’u ndier më mirë. Ushqimi i tepërt, përdorimi i gjatë i telefonit, rrjetet sociale apo alkooli mund të kthehen në mënyra për të kërkuar një ndjesi të përkohshme shpërblimi. Por këto zgjidhje shpesh japin vetëm lehtësim momental dhe nuk e zgjidhin problemin afatgjatë.
Trajtimi varet nga shkaku dhe gjendja e personit. Në disa raste mund të nevojiten edhe medikamente, ndërsa në raste të tjera ndihmon terapia psikologjike dhe ndryshimi gradual i zakoneve të përditshme.
Psikologët sugjerojnë rikthimin e aktiviteteve të vogla që krijojnë ndjesi pozitive, si shëtitjet, aktiviteti fizik, koha me njerëzit e afërt, muzika apo qëndrimi në natyrë. Edhe pse në fillim mund të mos sjellin të njëjtën kënaqësi, truri mund të fillojë gradualisht të rikthejë reagimin ndaj këtyre përvojave.
Nëse mungesa e kënaqësisë vazhdon për javë apo muaj dhe shoqërohet me ankth të vazhdueshëm, mungesë energjie apo ndjenjë boshllëku, kërkimi i ndihmës te një profesionist i shëndetit mendor mund të jetë një hap i rëndësishëm.
Humbja e dëshirës për gjërat që dikur sillnin gëzim nuk duhet parë thjesht si lodhje. Në shumë raste, ajo është një sinjal që kërkon vëmendje dhe kujdes.
