Pse ndodh që një person të mos e vërejë menjëherë një objekt që ndodhet para tij, ndërsa një tjetër ta dallojë pa vështirësi? Disa studime e kanë lidhur këtë me ndryshimet mes burrave dhe grave në mënyrën se si përpunohet informacioni vizual.
Studimet shkencore tregojnë se ekzistojnë disa dallime të matshme, por tabloja është më e ndërlikuar sesa ideja se gratë kanë thjesht një shikim periferik më të gjerë.
Një studim i botuar në revistën shkencore “British Journal of Psychology” dhe i kryer nga studiuesit e Departamentit të Psikologjisë së Universitetit Metropolitan të Londrës, Geoff Sanders, Kamila Sinclair dhe Tom Walsh shqyrtoi mënyrën se si burrat dhe gratë përpunojnë informacionin në hapësirën e afërt dhe të largët.
Në tre eksperimente, studiuesit vunë re se gratë performuan më mirë në disa detyra që lidhen me hapësirën e afërt, ndërsa burrat kishin rezultate më të mira në detyra që lidhen me hapësirën e largët.
Në eksperimentin e parë morën pjesë 128 persona, të cilët vlerësuan lëvizjen e objekteve në distanca të ndryshme.
Në dy eksperimentet e tjera, me përkatësisht 40 dhe 60 pjesëmarrës, u përdorën detyra me puzzle dhe ushtrime që kërkonin përcaktimin e pozicionit të objekteve.
Rezultatet treguan sërish një ndryshim sipas gjinisë dhe distancës, gratë rezultuan më të sakta ose më të shpejta në disa detyra të hapësirës së afërt, ndërsa burrat në ato të hapësirës së largët.
Një studim tjetër, i kryer me 48 pjesëmarrës, 24 gra dhe 24 burra, shqyrtoi mënyrën se si përcaktohej pika e mesit të vijave të vendosura në distanca të ndryshme.
Edhe ky eksperiment zbuloi një prirje të ngjashme, ku gratë performuan më mirë në hapësirën e afërt dhe burra në hapësirën e largët.
Megjithatë, kur pjesëmarrësit përdorën një shkop në vend të një treguesi lazer, ndryshimi nuk u shfaq në të njëjtën mënyrë.
Kjo sugjeroi se mënyra se si truri e përpunon hapësirën, mund të ndikohet edhe nga përdorimi i mjeteve.
Studime të tjera kanë shqyrtuar aspekte të ndryshme të shikimit.
Një studim analizoi ndjeshmërinë ndaj detajeve dhe lëvizjes te persona me shikim normal.
Në atë grup pjesëmarrësish, burrat treguan ndjeshmëri më të lartë ndaj disa detajeve të imta dhe stimujve që lëvizin shpejt.
Këto rezultate tregojnë se dallimet e vërejtura nuk lidhen vetëm me fushën e shikimit, por edhe me mënyrën se si truri përpunon informacionin vizual.
Këto gjetje janë përdorur për të mbështetur edhe të ashtuquajturën “hipotezë të gjuetarëve dhe mbledhësve”.
Sipas kësaj hipoteze, dallimet mund të jenë formuar gjatë evolucionit, pasi burrat merreshin më shumë me gjuetinë, që kërkonte vlerësimin e objekteve në distancë, ndërsa gratë merreshin më shumë me mbledhjen e ushqimit, që kërkonte vëmendje më të madhe ndaj hapësirës së afërt.
Megjithatë, kjo mbetet një hipotezë evolucionare dhe jo një fakt i provuar drejtpërdrejt.
Shkenca ka gjetur disa dallime statistikore në mënyrën se si burrat dhe gratë përpunojnë informacionin vizual, veçanërisht në detyra që lidhen me hapësirën e afërt dhe të largët, detajet dhe lëvizjen.
